8 - Mart dunya ayallar bayrimi munasiwiti bilen amérikidiki bir qisim uyghur ayalliri b d t ning nyu - Yorktiki bash shtabi aldigha yighilip, namayish ötküzdi.
Adette xitay hökümiti bilen siyasiy köz qarishi oxshimaydighan awaz chiqmaydighan siyasiy kéngesh yighinida, tünügün “shinjang wekilliri” dep atalghan top ichidiki bir tunggan wekildin, xitay hökümitining “shinjang siyasiti”ni eyibleydighan oxshimaydighan siyasiy awaz kötürülüp chiqti
Tünügün xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanat élan qilip, babur mexsutning xitay hökümiti üchün jasusluq qilghanliqini ret qilghandin kéyin, dunya uyghur qurultiyi derhal inkas qayturup, xitayni eyiblidi.
Birleshken döletler teshkilati 2010 - Yili 8 - Mart munasiwiti bilen bir doklat élan qilip, asiya döletliridiki ayallar hoquqining éghir derijide depsende qiliniwatqanliqini otturigha qoydi.
Qazaqistanning almuta shehiride yashawatqan 84 yashliq edebiyatshunas batur rashidinof bu yil 84 yashqa kirdi. U, ömür boyi uyghur edebiyat tetqiqati bilen shughullinip, köpligen kitab we shér toplamliri neshir qildurdi.
Xitay xelqaraliq neshriyatchilar birliki türkiye xelqaraliq istratégiye tetqiqat merkizi - Usakqa 34 xil kitab sowghat qildi.
8 - Mart xelqara ayallar bayrimi munasiwiti bilen dunyaning her qaysi jayliridiki ayallar öz bayrimini tebriklidi.
Dunya uyghur qurultiyining reisi rabiye qadir xanim, shiwitsariyining paytexti jenwede échilghan "insan heqliri aliy yighini"da söz qildi.
Béyjingda échiliwatqan ikki chong yighinda, tünügün uyghur aptonom rayon reisi nur bekri qatarliq kishiler xitay uchur wastilirining 5 - Iyul weqesi, xitay ölkiliri bilen uyghur aptonom rayonining otturisidiki iqtisadiy perq mesilisi, qosh tilliq maarip mesilisi heqqide sorighan suallirigha jawab bergen.
Amérika uyghur birleshmisi, ayallar komitéti teripidin yéngidin qurulghan "uyghur tili we medeniyitini öginish mektipi" ning ders bashlighanliqigha 3 hepte boldi.
Nöwette her xil sewebler tüpeylidin öz wetinidin ayrilip chetellerde muhajirette turuwatqan uyghurlar arisida, chetel tupriqida ösüp yétilgen perzentlirige ana tili bolghan uyghur tilini ögitish hem uyghurlarning milliy kimlik terbiyisi bérish xahishi barghanche kücheymekte.
8 - Mart dunya ayallar bayrimining 100 - Yili munasiwiti bilen türk dunyasi insan heqliri jemiyitining istanbul shöbisi ayallar bölümining uyushturushi bilen, istanbulning filorya rayonidiki körkem kilis sofrasi dégen réstoranning zalida bayanat élan qilish yighini ötküzüldi.
3 - Ayning 6 - Küni gollandiyidiki muhajirlar teshkilati teripidin "chayxana" namliq medeniyet – senet paaliyiti ötküzülgen bolup, bu paaliyetke altay, ural tillirida sözlishidighan merkizi asiya we rus tupraqlirigha tewe bolghan rayonlardiki nurghunlighan milletler qatnashqan. Toqquz kün dawam qilidighan bu paaliyetning tunji künidiki échilish murasimi uyghurlarning medeniyet – senet nomurliri bilen bashlanghan.
Yéqinda amérikining a b s xewerliri torida "xitay derijidin tashqiri küch bolmaqchimu" namliq bir maqale élan qilindi. Maqalide yéqinda xitayda neshirdin chiqqan "junggoning chüshi" namliq kitabning mezmunigha yer bérilgen bolup, bu kitabta 21 - Esirning amérika bilen xitayning chémpiyonluq musabiqisige sehne bolidighanliqi we xitayning 21 - Esirning derijidin tashqiri küchi bolidighanliqi bayan qilinghan.
Bügün shwétsiyining bir yerlik sot mehkimisi shwétsiye tewelikidiki uyghur muhajir babur mexsut üstidin höküm chiqirip, uning xitaygha jasusluq qilghanliqini muqimlashturdi.
Bügün b b s ning tor bétide, tor ehlining bu ikki chong yighin heqqidiki obzorliri élan qilindi. Yene bezi uchur wastiliri xitay kommunist partiye merkizi komitétining ezasi, shinjang partkom sékrétari wang léchüenning ikki chong yighingha qatnishiwatqan 'shinjang wekilliri' dep atalghan kishilerni yoqlap kelgenlikini we uyghur aptonom rayon reisi nur bekrining xitay kommunist partiye merkizi komitétining reisi xujintawning ikki chong yighingha qatnishiwatqan kommunist partiye wekillirining mesullirigha qilghan sözining rohini anglatqanliqini xewer qildi.
26 - Féwral myunxénda bashlanghan dunya uyghur qurultiyi ijraiye komitétining kéngeytilgen yighini 1 - Mart küni özining wezipilirini tamamlap ghelibilik axirlashti. Her qaysi döletlerdin kelgen sherqiy türkistan teshkilatliri wekilliri shundaqla siyasiy erbabliri ziyaritimizni qobul qilip yighin ehwali hemde qararliri toghrisidiki qarashlirini bayan qildi.
2 - Ayning 27 - Künidin 3 - Ayning 1 - Künigiche gérmaniyining myunxén shehiride ötküzülgen dunya uyghur qurultiyi daimiy komitétining kéngeytilgen yighinida, uyghur dawasining istratégiyilik pilani muzakire qilindi.