Uyghur News, Uighur and Tibetan News

You are in Uyghur News » Radio Free Asia Uyghur »

2011-Yili diktator we mustebit hakimiyetler üchün qara yil boldi


Date: Monday, 02-January-2012
Please Uyghur News Bookmark and Share
Ixtiyariy muxbirimiz kamil tursun 2012-01-02

Ottura sherqte «ereb bahari» nami astida élip bérilghan omumi xelqning naraziliq heriketliri netijiside, uzun yil xelqqe zorawanliq qilghan bezi diktatorlar hakimiyetliridin mehrum qaldi.

article picture

AFP

Liwiye öktichiliri kazafiyning yurtigha hujumgha ötti. 2011-Yili 28-Mart.

Hetta beziliri qoldin kétiwatqan xandanliqlirini saqlash yolida janliridin ayrildi. Gerche yene bezi diktatorlar selteneti üchün jan talishiwatqan bolsimu, lékin xelq isyanliri mezkur rayondiki diktatorlargha görlük hazirlimaqta. Ottura sherqte birnechche diktatorning xanidanliqidin ayrilishi bilen dunyadiki bashqa mustebit hakimiyetlerning burunqi heywiliri xélila yerge uruldi. 2011-Yili diktator we mustebit hakimiyetler üchün qara yil boldi.

«Ereb bahari» ning muqeddimisini bashlap bergen tunista,xelqning naraziliq heriketlirining bashlinishi bilen, mezkur döletke 23 yil zorawanliq qilghan zeynel abidin bin aliy seudi erebistangha qéchip, jénini aran qutulduralidi. Bin aliy «ereb bahari» da tunji qétim aghdurulghan diktator bolup, uning qismiti bashqa diktatorlarning teqdirige tesir körsetti.

30 Yilliq hökümranliqi dewride misir xelqige firewungha oxshash zalimliq qilghan hüsni mubarek erkinlik meydanidiki xelqning naraziliq namayishlirigha peqet 18 künla berdashliq bérelidi.Nöwette u qepes ichide sot qilinmaqta.

1969-Yilidin 2011-Ghiche liwiye xelqige 40 yil mushtumzorluq qilghan muammer kazafiy tunis we misir diktatorlirining künige qalmasliq üchün xelqning isyanlirini herbiy küch bilen basturush yolini tutti. Öz xelqini uzun yil tiz püktürgen bu diktator özi «chashqanlar» dep atighan isyanchilar teripidin axiri échinishliq shekilde öltürüldi.

Xelq isyanlirida, hakimiyitini saqlap qélishta muweppeqiyet qazanghan, yemen diktatori aliy salih bu yil apirildiki saylamgha chüshmeydighanliqi we hakimiyettin waz kechkenlikini bildürdi.

2000-Yilida dadisidin hakimiyetni miras alghan süriye diktatori béshir esad bolsa, isyanchi xelqni basturushni dawamlashturmaqta. Emma bügünki künde, xelqning erkinlik-Horlük isteklirige qarshi turush yaki buninggha yenila wehime we zulum bilen jawab qayturush herqandaq diktator hakimiyetning ömrini uzatmaydu.

Diktatorluq tüzümlerning ortaq bir alahidiki, insanlarni qayil qilish yaki ularning ijaziti bilen emes, belki awam xelqni qorqutush, ulargha tehdit-Wehime sélish yolliri arqiliq hakimiyetni tizginleshtur.

Kommunizmning yétim qozisi koriyide, mustebit kim jongélning ölümi bilen hakimiyet 28 yashliq kenji oghul kim jungungha ötküzüp bérildi. Halbuki kim jungil hakimiyetni 1997-Yili dadisi kim ilsongdin miras alghanidi. Hakimiyetning kim xanidanliqidiki 3-Ewladqa ötküzülüshi prolétariyat diktatorluqidiki döletlerde hazirghiche körülüp baqmighanidi.

Shimaliy koriye téléwizorliridiki koriyiliklerning kim jungélning ölümige nale-Peryat qilip,yigha-Zare qilghan menziller 1976-Yilidiki xitay mustebiti mawning ölümini ixtiyarsiz kishilerning ésige saldi.

Kommunistik diktatorluq döletliride dunyawi tengri yaritish ünchiwala qiyin emes. Eger siz insanlarning tashqi dunya bilen alaqisini üzüp tashlap, méngisini yuysingiz, ularni ach qoysingiz, yetküche zulum qilsingiz we türmilerge tashlap, öltürsingiz, qalghan insanlar axiri bérip sizni hemmige qadir, herqandaq küchtin üstün turidighan tengri dep qaraydu we kim jungélgha oxshash tengrilerning ölümige meydanlarda alla-Töwe kötürüp yigha-Zare qilidu. Diktatorning ölümini-Tengrining ölümi yeni dunyaning axirlashqanliqi,dep chüshinidu. Bu,mustebitlik tüzümlerdiki xelqlerning ortaq rohi halitidur. Emma bu körünüsh tashqiridin közetken adem üchün bir komédiye.

Koriye yérim arilidiki urush axirlashqanliqigha 60 yil bolup qaldi. Lékin shimaliy koriyining téléwizorliridiki xewer we kino-Filimlirida amérika bilen bolghan urush yenila dawam qilmaqta. Hetta xelq hazirghiche soghuq munasiwetler urushining alliqachan axirlashqanliqidin xewersiz. Bu yerdiki meqset xelqni amérikidin ibaret bu düshmen arqiliq qorqutup,mustebit hakimiyetke téximu sadiq qilish. Her zaman bir ghayiwi düshmen yaritish diktatorluq tüzümlerning yene bir alahidilikidur.

Shimaliy koriyidin ibaret bu yawuz xanidanliqining birdin-Bir medetkari xitay. Nöwette xitay arqiliq nepes éliwatqan koriye dairiliri qattiq békinmichiliqni qanche uzaq dawamlashtursa, xitaygha shunchiliq payda élip kélidu. Chünki yadro qoraligha ige bolghan shimaliy koriye-Amérika we gherb ellirige qarshi xitayning qolidiki tépilmas enggüshter. Shunga shimaliy koriyining kéléchiki yenila qarangghu.

Diktatorluq hakimiyetlerning axirqi qelesi bolghan xitayda, xelq ottura sherqtikige oxshash mustebitlikke qarshi heriketlerdin hazirghiche öz nésiwisini alghini yoq. Xitaydiki intérnét we axbarat wasitilirige bolghan qattiq tizginleshler bir seweb bolghan bolsa, yene bu xitay xelqining démokratiye-Erkinlikke bolghan intilish we bu heqtiki omumi millet sapasighinimu bérip taqilidu. Dunyada modidin qalghan, atalmish «térrorchiliqqa qarshi turush» dégen nam bilen uyghurlarning qarshiliq heriketlirini qanliq shekilde basturuwatqan xitay dairilirining, xitay ölkiliridiki naraziliq-Qarshiliq heriketlirige, eslidikige qarighanda nisbeten mötidil muamile qiliwatqanligha shahit boluwatimiz. Démekki, xitay dairilirimu ottura sherqtiki xelq inqilabliridin ensirimey qalghini yoq. Ottura sherqte birnechche diktatorning xanidanliqidin ayrilishi bilen dunyadiki bashqa mustebit hakimiyetlerning burunqi heywiliri xélila yerge uruldi.

Adette mustebit-Diktator hakimiyetler wehime we zulum bilenla öre turidu. Qachaniki xelqning ghezipidin qorqup,bu zulum-Wehimini yengillitishke mejbur bolghan deqiqiliri del diktatorlarning zawalliqqa yüztutqan waqti hésablinidu.

< class="RFA_copyright"> © Radio Free Asia

Other News / Radio Free Asia Uyghur


Xitay reisi xu jintaw: xitay medeniyiti gherbliship ketmekte - 02-January-2012
Ningshyaning xéshi yézisida xitay saqchiliri bilen yerlik tungganla... - 02-January-2012
2011-Yilida uyghurlargha munasiwetlik yüz bergen muhim weqeler (1) - 02-January-2012
Yawropa sherqiy türkistan maarip jemiyitining bu ayliq söhbiti bash... - 02-January-2012
Norwégiyidiki uyghur yashliri yéngi yilni birlikte kütüwaldi - 02-January-2012
Tajikistanda rojistiwa boway sheklide kiyingen bir adem hujumgha uc... - 02-January-2012
2011-Yilida dunyada yüzbergen bir qisim weqelerning xitaygha körsit... - 02-January-2012
Xitay uyghur élidin tebiiy gaz toshuydighan yene ikki chong tebiiy ... - 02-January-2012
Öktichi adwokat gaw jishéngning shayar nahiyilik türmige qamalghanl... - 02-January-2012
Analizchilar xitayning «qeshqer alahide iqtisadi rayon» qurush pila... - 02-January-2012
Xoten mukuyla weqeside yarilanghandin kéyin tutup turiliwatqan 5 ba... - 02-January-2012
Iran paris qoltuqi rayonida rakéta siniqi élip bardi - 01-January-2012
Qirghizistanning jenubida yene étnik jédel yüzberdi - 01-January-2012
Obama hawayida yéngi yilni kütüwaldi - 01-January-2012
Kim jungyun shimaliy koriye herbiy qisimlirini közdin kechürdi - 01-January-2012
«Tarix we bügün» 1-Yanwar - 01-January-2012
Uyghurlar feirfakis shehiride yéngi yilni qarshi aldi - 01-January-2012
7 Uyghurning étip tashlanghanliqi xelqara metbuatlarda - 31-December-2011
Süriyidiki hökümetke qarshi namayishi yene dawamlashmaqta - 31-December-2011
Xitayda H5N1 tipliq qush zukimi yene bayqaldi - 31-December-2011
Bir ösmür eydiz yuqumdari heqqidiki hékaye we cheklengen eserler - 31-December-2011
Köz yéshida nemdelgen zémin (18-Aprélning yene dawami) - 31-December-2011
Awstriye prézidénti kim jung ilgha teziye bildürgenlikini ret qildi - 31-December-2011
Süriyige barghan közetküchilerning tamashichilargha aylinip qélishi - 30-December-2011
Mukuyla weqeside étilghanlarning ikkisi ayal ikenliki ashkarilandi - 30-December-2011
Xitay «tibetler özini köydürüsh arqiliq bizning siyasitimizni özger... - 30-December-2011
Xu ping qatarliqlar:«guma mukuyla weqeside ayallarning öltürülüshi ... - 30-December-2011
Shimaliy koriye: «exmeq siyasetchiler we jenubiy koriye qorchaqliri... - 30-December-2011
Qazaqistanda ataqliq uyghur senetkari azad burhanof hörmet midali b... - 30-December-2011
Heptilik xewerler (24-Dékabirdin 30-Dékabirghiche) - 30-December-2011
5 - Nöwetlik sherqiy türkistan putbol musabiqisi awstraliyining adi... - 30-December-2011
Guma weqesi xelqara metbuatlarda - 30-December-2011
Xitay dairiliri: ley changshing jinayitini qobul qildi - 30-December-2011
Amérika «ming közlük janiwar» ?-Tik uchar yasap chiqti - 30-December-2011
Qirghizistanda uyghur yashlar yéngi yilni tebriklidi - 30-December-2011


Headline Topics;