Uyghur News, Uighur and Tibetan News

You are in Uyghur News » Radio Free Asia Uyghur »

Uyghur jemiyitining buxelchem rusulgha maddiy we meniwi yardimi dawam qilmaqta


Date: Wednesday, 21-December-2011
Please Uyghur News Bookmark and Share
Muxbirimiz shöhret hoshur 2011-12-21

Uyghur ixtisas igilirining döletning cheklimisige uchrap, peqet aile we jemiyetning yardimige tayinipla ish élip bériwatqanliqi minglarche misallar bilen ispatlanmaqta.

article picture

AFP Photo

2006 - Yili 13 öktebirde tartilghan bu süret, xotendiki melum xitay we uyghurlar arilash ottura mektepte melum Uyghur oqutquchining ders bériwatqan körünüshi.

Xitay hökümiti yillardin béri Uyghur rayonida ixtisas igilirini yöleydighanliqi we uninggha tégishlik imkanlarni yaritip béridighanliqi heqqide köpligen shoar we chaqiriqlarni tekrarlap kelmekte. Emeliyette buning peqetla rayondiki xitay köchmenlirigila qaritilghanliqi, Uyghur ixtisas igilirining bolsa döletning cheklimisige uchrawatqanliqi, bularning peqet aile we jemiyetning yardimige tayinipla ish élip bériwatqanliqi minglarche misallar bilen ispatlanmaqta. Mana bu misallardin biri aqsu shehiridiki sabiq karxanichi buxelchem rusulning kechürmishliridur.

Buxelchem rusul 1996-Yili öz küchige tayinip, aqsu shehiride bir kespiy téxnika mektipi achqanda, aldi bilen sheherdiki uyghurlarning qizghin alqishigha érishken. Jemiyettin üzülmey kéliwatqan medhiye xetliri, alqish téléfonliri 25 yashliq karxanichi buxelchem rusulning rohigha küch qatqan. Uning mektipidiki oqughuchilar sani tézla yüksilishke bashlighanda, sheherlik hökümet uning bilen hemkarlishish teklipini sunghan. Hökümet uninggha, mektepni kéngeytip qurushni, kesip türlirini köpeytishni tewsiye qilghan we bu tür boyiche buxelchemge 500 ming yüen ösümsiz qerz béridighanliqini bildürüp höjjetmu chüshürgen. Buxelchem bu teklipni qobul qilip, mektepning namini hökümetning teklipi boyiche «méyip yashlar kespiy téxnika mektipi» ge özgertken. Buxelchem hökümet bilen tüzgen kélishimige binaen sheher yaqisidin 3 mo yer sétiwalghan. Lékin, sheherlik yéza igilik bankisining xitay bashliqi hökümet wede qilghan 500 ming yüen qerzni bermigen. Buxelchemning ishlirining aqsap qéliwatqanliqini, hökümetning yardem qilishtin yéniwalghanliqini uqqan sheherdiki Uyghur sodigerler, buxelchemni qollashni dawamlashturghan? ular her biri buxelchemge 10ming yüendin 50 ming yüenge qeder ösümsiz qerz bérip, uni mektep qurulushini dawamlashturushqa righbetlendürgen. Buxelchem jemiyetning yardimi bilen 21 éghiz öyi bolghan mektep qurulushini tamamlighan. Mekteptiki eslidiki tikküchilik kespige, ashpezlik we éléktr saymanliri rémontchiliq kespiy qétilghan. Mektepning oqughuchilar sani 200 ge yetken.

Aqsu shehiride bir Uyghur ayal karxanichining bash kötürüshi, bolupmu uni sheher ahalilirining qollap-Quwetlishi aqsudiki xitay dairilirini biaram qilghan. Dairiler buxelchemning ishliridin putaq tépishqa, uninggha tosqunluq qilishqa bashlighan. 2000-Yiligha kelgende, sheherlik hökümet, mezkur mektepning ornigha sayahet rayoni berpa qilidighanliqini bildürüp, mektepni taqashni buyrughan. Buxelchem, bu mektepni sélish üchün jemiyettin qerz alghanliqini, bu qerzni qayturmay turup mektepni taqimaydighanliqini éytqan. Eger taqash hökümetke choqum zörür bolsa, mektepning pütün chiqimini tölep bérishni telep qilghan. Xitay dairiliri zorawanliqini dawamlashturup tölem töleshnimu ret qilghan we aldi bilen mektepning qoruq tamlirini arqidin mektepning sinip, yataq, tejribixana, aililik öyinimu chéqip tashlighan.

Aqiwette yash karxanichi buxelchem, ish-Tijaritidin we öy-Makanidin mehrum qalghan, buning bilen teng zor miqdardiki qerz buxelchemning boynigha yüklengen. Buxelchem yiqilghanda, uni yöligen we medet bergüchiler yenila uyghurlar bolghan. Burun uninggha qerz bérip turghanlarning héchbiri uningdin qerzini süylimigen? u qiyinchiliqqa duch kelgende uni yene maddiy we meniwi jehettin yölep turghan. Uning mektipide telim élip jemiyette yol tapqan oqughuchilarmu, uning nöwettiki qiyinchiliqlirini yéngishige yardem bergen.

Xitayning sotsiyalistik maarip we atalmish qosh tilliq maarip siyasiti boyiche, uyghurlar milliy maariptin, diniy terbiyidin uzaq tutulmaqta. Uyghur közetküchilerning qarishiche, xitayning bu qilmishidiki meqset peqetla bir, u bolsimu, uyghurlarni milliy rohtin, öz-Ara qérindashliq méhridin, öz-Ara köyünüshtin we öz -Ara hemkarliqtin mehrum qaldurush, buning netijiside uyghur élidiki hakimiyitini mustehkemleshtur. Buxelchem rusulning béshigha kün chüshkende, üz qowmining méhri-Shepqitige érishkenliki we shu méhri-Muhebbet bilen hayatini dawamlashturuwatqanliqi, xitayning yuqiriqi meqsetlirige yitelmigenlikige ispat we yételmeydighanliqigha isharet dep qaralmaqta.

< class="RFA_copyright"> © Radio Free Asia

Other News / Radio Free Asia Uyghur


Yawropa ittipaqi xitay bilen ötküzülidighan kishilik hoquq dialogin... - 21-December-2011
Türkiyide uyghur oqughuchilargha tarqitiliwatqan oqush puli her ay ... - 21-December-2011
Tunisning ghelibisi we misirning endishisi - 21-December-2011
Xeymin baziridiki namayish jiddiy inkas qozghidi - 21-December-2011
Xitay tor buzarliri amérika soda jemiyitining tor békitige hujum qi... - 21-December-2011
Almatada ötküzülgen xelqara boks musabiqiside uyghur tenheriketchil... - 21-December-2011
Amérika uyghur jemiyiti xelqara jemiyetni kambodzha xitaygha ötküzü... - 21-December-2011
Oqutquchilardin mejburiy iane toplesh herikiti naraziliq qozghidi - 21-December-2011
Qirghizistanda birleshme hökümet teyyarliq xizmetliri ishlenmekte - 21-December-2011
Qeshqerde nechche yüz yilliq tarixqa ige xanqa köydürüp tashlandi - 21-December-2011
Xitay hökümiti guangdungning wuken yézisining rehberlirini qoyup bé... - 21-December-2011
Hijrettiki uyghurlar amérikidiki «uyghur öyi» üchün altun qozuq qaqti - 21-December-2011
Guangdung xeymin bazirida yene toqunush yüz berdi - 20-December-2011
Xitay uyghur aptonom rayonining ottura asiya bilen bolghan soda ala... - 20-December-2011
Kim jungél we waslaw xawél - 20-December-2011
Xelqara metbuatlar xitayning shimaliy koriye weziyitige diqqet qili... - 20-December-2011
Istanbulda uyghur paaliyetchiler üchün istratégiye toghrisida léksi... - 20-December-2011
Ot astida qalghan misir tarixi - 20-December-2011
Maqale: türkiyide xitay medeniyet yili we uyghur türkliri - 20-December-2011
Qirghizistanning bishkek shehiride uyghurlarning chong meshripi ötk... - 20-December-2011
Gollandiye uyghur birliki siyasiy panahliq tiligüchilerdin hal soridi - 20-December-2011
Rabiye qadir xanim chéx prézidénti waslaw xawélning ölümi munasiwit... - 20-December-2011
Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishining 32-Nöwetlik chong yig... - 20-December-2011
Los angilés shehiridiki xitay konsulxanisi aldida oq chiqarghan xit... - 20-December-2011
Xitay hökümitining bayda alahide siyaset yürgüzüshidiki sir nede? - 20-December-2011
Wukendiki topilangning shoari xitay hakimiyitige qarshi terepke bur... - 20-December-2011
Xitay hökümitining diniy paaliyetlerge «milliy bölgünchilik» ning a... - 19-December-2011
Qazaqistan musteqilliqining 20 yilliqi xatirilendi - 19-December-2011
Shimali koréye dölet reisi kim jungil öldi - 19-December-2011
Qazaqistanning janaozén shehiride éghir toqunush yüz berdi - 19-December-2011
8 Yashliq diyas séyit yaponiyede ötküzülidighan karaté musabiqisige... - 19-December-2011
Astanida xitay puqraliri we xitay muhajirlar söhbet yighini échildi - 19-December-2011
Merhum eysa yüsüp aliptékinning wapat bolghanliqining 16?-Yili muna... - 19-December-2011
Wuken kentidiki ahale hökümetke ultimatum sunup, besh kün ichide ja... - 19-December-2011
Béyjingda qeshqerni «tereqqiy qildurush» istratégiye tetqiqat orni ... - 19-December-2011


Headline Topics;