Uyghur News, Uighur and Tibetan News

You are in Uyghur News » Radio Free Asia Uyghur »

'Xitay 60 yilliq toyi harpisida bixeterlik weswese késilige giriptar boldi'


Date: Tuesday, 29-September-2009
Please Uyghur News Bookmark and Share
Muxbirimiz jüme 2009-09-29

Chégrisiz muxbirlar teshkilati bayanat élan qilip xitay hökümitining 60 yilliq dölet bayrimigha az qalghanséri, axbaratqa qarita chekleshni kücheytkenliki we muxbirlargha hujum qiliwatqanliqini qattiq eyiblidi. Chégrisiz muxbirlar teshkilatning mezkur bayanati xitay yerlik hökümiti Uyghur élide intérnétqa qarita cheklesh belgilimisi élan qilghan peytlerge toghra keldi.

article picture

AFP Photo

Sürette, 27 - Séntebir, béyjingning tiyenenméngha yéqim changen kochisida charlash élip bériwatqan xitay qoralliq saqchiliri we birowniklardin bir körünüsh.


Xelqara  hoquq  teshkilatliri bayanat we axbaratlarni élan qilip,  xitayning 60 yilliq dölet bayrimi yéqinlashqan peytlerde, axbaratqa qarita cheklimilerni kücheytkendin bashqa yene kishilik hoquq paaliyetchilirige qaratqan basturush salmiqinimu ashurghanliqini ilgiri sürdi.

Chégrisiz muxbirlar teshkilati 29 -  Séntebir élan qilghan bayanatida, xitayning 60 yilliq toyi harpisida bixeterlik weswese késilige giriptar bolghanliqi  we xitayning gherb axbaratchiliri we intérnétke qaritilghan yolsiz qilmishlarni kücheytkenliki körsitilgen.

Bayanatta, xitay yéqindin buyan alghan bixeterlik tedbirliri heqqide toxtilip: " hökümet dairiliri katta merike süpitide körsetmekchi bolghan bu ish tor abonétliri  we muxbirlargha nisbeten bir chong bash aghriqi boldi"  déyilgen.

Bayanatta körsitilishiche, xitaydiki intérnétni kontrol qilidighan organlar intérnét abonétlirini cheklesh salmiqini nechche hesse kücheytken. Xitayda yashawatqan chetel puqraliri we xitaydiki intérnét tosaqliridin ötüp kétidighan yumshaq détallarni ishletküchilermu mezkur organlarning cheklesh  nishanigha aylanghan.

27 -  Séntebir yekshenbe küni,  yerlik xitay hökümiti  Uyghur élide intérnétte siyasiy munazire élip bérishni chekleshke alaqidar bir nizam name maqullighan idi.

Xitay hökümitining bu heqtiki belgilimiliride intérnétte "bölgünchilik" we shu xil témilardiki siyasiy mesililerni munazire qilishining qanuniy jawabkarliqqa tartilidighanliqi körsitilgen.

Chégrisiz muxbirlar teshkilati élan qilghan bayanatida bu heqtimu toxtalghan we: " xitay rehberliri bölgünchilikke qarshi  turushni 60 yilliq murasim shuarlirining birige aylandurdi.  Eng gherbiy ölke shinjangda tor bölgünchilikige  qaritilghan yéngi  belgilime yolgha qoyuldi" déyilgen.

Bayanatta körsitishiche,  5 -  Iyul ürümchi  weqesidin kéyin Uyghur élide  intérnétke qarita élinghan cheklesh tedbirliri  téxiche boshashmighan,  mulazimetrliri xitaygha jaylashqan Uyghur tor betlirining hemmisi dégüdek taqalghan.

Bayanatta xitay xakkérlirining awstraliye we teywen kino féstiwalining tor bétige hujum qilip,  rabiye qadir xanim heqqide ishlengen  "muhebbetning on sheriti" namliq höjjetlik filimning mezkur féstiwallargha qoyulghanliqigha naraziliq bildürgenliki we féstiwal teshkilligüchiliridin xitay xelqidin epu sorashni telep qilghanliqi, xitay xakkérlirining  özlirining xitay kommunist partiyisi bilen bolghan munasiwetlirini yoshurmighanliqi otturigha qoyulghan.

Xitay saqchi dairilirining 1 -  Öktebir bayrimining repitis paaliyitini süretke élishqa temshiliwatqan yaponiye muxbirlirigha zorawanliq qilghanliqi, yaponiye kyoto axbarat agéntliqi üchün xizmet  qilidighan  3 neper yaponiye muxbirining  öz yataqlirida puqrache kiyingen  xitay saqchilirining hujumigha uchrighanliqi otturigha qoyulghan. Xitayning 60 yilliq toyida muxbirlardin  bashqa yene kishilik hoquq paaliyetchiliriningmu qarshi élinmaydighan méhmanlar ikenliki ilgiri sürülmekte.

Xelqara kechürüm teshkilati  28 -  Séntebir bu heqte élan qilghan axbaratida, kishilik hoquq  pikrining otturigha chiqip, öktebir bayrimida namayende qilmaqchi bolghan inaq jemiyet obrazigha tehdit peyda qilishing  aldini élish üchün,  xitay hökümitining hoquq paaliyetchilirini nezerbend astigha élish  we  ulargha parakendichilik sélish salmiqini ashurghanliqini otturigha qoydi.

Axbaratta otturigha qoyulushiche,  xitay hökümiti  yéqinda buyan nechche yüzligen paaliyetchilerni nezer bend astigha alghan we  béyjinggha kelgen erzdarlarni béyjingdin mejburi heydigen.

< class="RFA_copyright"> © Radio Free Asia

Other News / Radio Free Asia Uyghur


60 Yil towlanghan yalghan shuar - 29-September-2009
Xitay, dölet bayrimi mezgilide qattiq bixeterlik tedbirliri almaqta - 29-September-2009
'Pasport ishlesh'tin xitayning ishikni échiwétish siyasitig... - 29-September-2009
Yaponiyidiki uyghur, tibet we mongghullar birliship namayish ötküzdi - 29-September-2009
Mérkil xanimdin d u q bash shitabigha jawab xet keldi - 29-September-2009
Xitayning 'aq tashliq kitabi' we xitay milletchiliki - 29-September-2009
3 Yashliq qutluqjanning pajielik ölümi - 29-September-2009
3 Yashliq qutluqjanning pajielik ölümi - 29-September-2009
Xelqara kechürüm teshkilati qorghas nahiyiside yüz bergen shöhret t... - 29-September-2009
Guantanamo türmisidiki aka - Uka mehbuslar - 29-September-2009
Teywen hökümiti: 'biz rabiye qadirni héchqachan térrorchi démid... - 29-September-2009
Xujintaw xitay kadirlarni az sanliq milletlerning tilini öginishke ... - 29-September-2009
Kanadaning medeniyet we köchmenlik ishliri ministiri jéyson kén... - 28-September-2009
Amérika uyghur birleshmisi xitayning shawguen weqesini yenggil bir ... - 28-September-2009
Xitayning milletler siyasiti heqqidiki aq tashliq kitabi heqqide - 28-September-2009
5 - Iyul ürümchi weqesi eks ettürülgen foto süretler enqere xelqara... - 28-September-2009
Shwétsiyede xitay hökümitige qarshi yene namayish élip bérildi - 28-September-2009
Uyghurlarning mewjutluqini saqlap qélish körüshi we qeshqerning kel... - 28-September-2009
Ataqliq uyghur yazghuchisi shayim shawayéw 70 yashqa kirdi - 28-September-2009
Xitay, xitay köchmenlirining az sanliq milletlerge tehdid élip kelm... - 28-September-2009
Xitay, uyghur élide intérnétke dair yéngi belgilime chiqardi - 28-September-2009
Gawshyung kino féstiwali 'muhebbetning 10 sherti' ni féstiw... - 28-September-2009
Xitayda her yili ghaljirliq késili bile ölüp kétidighanlar sani dun... - 28-September-2009
Qirghizistanning bir parlamént ezasi wetinidin ayrilishqa mejbur boldi - 28-September-2009
Iran bashqurilidighan bomba siniqi élip bardi - 27-September-2009
Israiliyilikler bilen pelestinlikler yene toqunushti - 27-September-2009
Teywendiki musteqil guruppilar rabiye qadirni qollash heriketlirini... - 27-September-2009
Xitay merkiziy téléwiziye istansisining programmiliri bishkekte kör... - 27-September-2009
Xitay hökümiti milliy siyasetke ait aq tashliq kitab élan qildi - 27-September-2009
Xitay, qazaqistan bilen bolghan munasiwetni chingitish üchün adem e... - 26-September-2009
Yigirme dölet guruhi yéngi iqtisadiy siyaset belgilidi - 26-September-2009
Obama bügün irangha ultimatum élan qildi - 26-September-2009
Béyjingdiki uyghur ashxanisda gaz partlap yarilanghanlar dawaliniwa... - 26-September-2009
Démokratiye - Ilgharliq partiyisi bügün 'muhebbetning on sherti... - 26-September-2009
'Qeshqer taamliri réstorani'da partlash yüz berdi - 25-September-2009


Headline Topics;