Uyghur News, Uighur and Tibetan News

You are in Uyghur News » Radio Free Asia Uyghur »

Xitaydiki yémeklik bixeterlikige bolghan naraziliq, xitay hökümitini tedbir qollinishqa mejbur qilmaqta


Date: Friday, 13-January-2012
Please Uyghur News Bookmark and Share
Muxbirimiz méhriban 2012-01-13

11 - Yaniwar küni xitay merkizi hökümiti buyruq chüshürüp, 2012 - Yildin bashlap, xitayda ishenchsiz dep qaralghan yémeklik shirketliri hem zawutlirini qara tizimlikke kirgüzüsh tüzümini yolgha qoyidighanliqini uqturdi.

article picture

Imaginechina

Bir qanunsiz zawutning kölchikige yighiwélinghan meynet may. 2011-Yili 10-May chungching.


Xitay weziyitini közetküchilerning bildürüshiche, yéqinqi birqanche yildin buyan xitay xelqining xitayda ishlepchiqirilghan yémekliklerning bixeterlikige bolghan endishiliri küchiyip, bu xil naraziliqning omumiy xelq qarshiliq heriketlirige aylinishi, xitayda ijtimaiy muqimsizliq peyda qilghan. Bu ehwal xitay hökümitini jemiyetning muqimliqini saqlap qélish üchün, yémek - Ichmek sahesidiki saxta tawar ishlepchiqiriwatqan shirketlerge qarita bezi tedbirlerni qollinishqa mejbur qilghan.

Xitay metbuat xewerliridin melum bolushiche, xitay bash ministiri wén jyabaw charshenbe küni échilghan xitay merkizi hökümiti yighinida, yémeklik ishlepchiqirishining bixeterlikige kapaletlik qilish üchün, xitaydiki yémeklik shirketlirining mehsulat süpetlirige qarita, arxiplashturush tüzümini yolgha qoyup, süpetsiz yémeklik ishlepchiqarghan shirketlerning qara tizimlikini turghuzup, jemiyetke ashkara élan qilish tüzümi yolgha qoyulidighanliqini jakarlighan.

Engliye b b s agéntliqining tünügünki xewiride xitay merkizi hökümitining süpetsiz yémeklik ishlepchiqarghan shirketlerni qara tizimlikke kirgüzüp, jemiyetke ashkara élan qilish qararini élishigha seweb bolghan amillar heqqide mulahize yürgüzülüp, xitaydiki saxta yémekliklerning puqralarning salametlikige éghir ziyan yetküzüp, xitayda xelqning naraziliq heriketlirining barghanche küchiyishi xitay hökümet dairilirini xitaydiki yémekliklerning süpitige qarita melum tedbir qollinishqa mejbur qilghanliqi ilgiri sürülgen.

Xitaydiki chingxua uniwérsitétining 2011 - Yilidiki xitay yémekliklirining süpet ölchimini tekshürüsh doklatidin melum bolushiche, xitayda 94.5% Istémalchi xitay yémekliklirining bixeterlik ölchimide mesile bar dep qaraydiken. 80% Istémalchi xitayda ishlepchiqirilghan yémekliklerni istémal qilishtin xatirjem emeslikini bildürgen? 55.2% Istémalchi xitayda hökümet organlirining yémeklik süpitige bolghan nazaritining yéterlik bolmasliqi, xitaydiki yémeklik saheside saxta nachar, hetta zeherlik yémekliklerning bazarda sétilip, xelqning hayatigha tehdit élip kélishige seweb bolghan dep qaraydiken.

Bolupmu, 2009,2010 - Yilliri xitayda yüz bergen bowaqlarning zeherlik süt parashokidin zeherlinish weqesi, 2011 - Yili pash qilinghan ewrezdin yémeklik méyi süzüwélip, bularni bazargha salghan yagh shirketlirining pash bolushi, hormon bérilip béqilghan haywanat göshlirining xitay bazarlirini igilishi hemde 2011 - Yili séntebir éyida xotende yüz bergen achchiqsudin zeherlinip, adem ölüsh weqeliri qatarliqlar, xitay puqralirining qattiq naraziliqini qozghap qalmastin, xitayning xelqaradiki obrazighimu yaman tesir körsetken idi.

2011 - Yili Uyghur élining xoten sanju yézisida yüz bergen achchiqsudin zeherlinip, 12 ademning ölüshini keltürüp chiqarghan weqe heqqide, radiomiz igiligen uchurlardin, eyni chaghda yémeklik üchün ishlitilidighan achchiqsuning ötkür xaraktérlik zeherlik ximiyilik suyuqluq qachilanghan kona bakqa qachilinishi, bu achchiqsuni istémal qilghan uyghurlarning zeherlinip ölüshige seweb bolghanliqi melum bolghan idi. Radiomiz muxbirigha ehwal inkas qilghan puqralar yene, xotendiki yémeklik süpitini nazaret qilish tedbirlirining boshluqi, yémeklik bixeterlikige qarita sistémiliq bashqurush qurulmisining yolgha qoyulmighanliqi qatarliq amillarning shunche köp kishining ölüshige seweb bolghanliqini bildürgen idi.

Nöwette xitaydiki yémeklik süpitining bixeterlik mesilisi, yenila xitaydiki eng zor ijtimaiy mesilining birige aylanghan bolup, Uyghur aptonom rayoni qatarliq chet rayonlar xitaydiki nachar, saxta yémeklikler hem dorilar eng köp sétilidighan rayonlar déyishke bolidiken. Xitayning qanunchiliq gézitining 12 - Yaniwardiki sanida ürümchi yéngi sheher rayonluq soda sanaet idarisining yéngisheher rayonidiki xitay köchmenliri topliship olturaqlashqan léxua mehellisidin taziliqi intayin nachar bolghan dufu zawutini bayqighanliqini, yene oxshash bir künde yéngi sheher rayonining liyüshen mehellisidin héchqandaq qanuniy resmiyetliri ötelmigen, yémeklik taziliq ölchimige emel qilinmighan islap pishurulghan toxu, ördek göshliri dukini bayqalghanliqi heqqidiki xewer bérildi.

Xitay weziyitini közetküchilerdin «shepe» zhurnilining bash muherriri jang wéygo ependi, xitayda yéqinqi yillardin buyan barghanche ewj éliwatqan, yémekliktin zeherlinish weqelirining köpiyishi xitayda omumi xelq naraziliqigha aylanghan zor ijtimaiy weqelerni keltürüp chiqirip, xitay kommunist hökümitini endishige séliwatqanliqini, emma bundaq qarar bilen mesilining héchqachan hel bolmaydighanliqini ilgiri sürdi.

«Késip éytishqa boliduki, xitay merkizi hökümitining bundaq bir qararni élan qilishi, emeliyette kommunist hökümetning xelqning barghanche küchiyiwatqan naraziliqini peseytish üchün élip bériwatqan taktikisi. Méningche, bundaq qararlar mesilini tüp yiltizidin hel qilalmaymu. Chünki, kommunist partiyining nöwettiki bir partiyilik dölet bashqurush tüzümide hakimiyet üstidiki partiyini nazaret qilip turidighan öktichi partiye, guruhlar mewjut emes. Xitay shirketlirining mutleq köp qismining igidarchiliq hoquqi kommunist emeldarlar yaki ularning uruq - Tughqan, yéqinlirining qolida. Shundaq bolghandin kéyin kommunist hökümet élan qilghan bu xil qararlar, xitay emeldarlirining igidarchiliqidiki shirketlirige we ularning xojayinlirigha ötmeydu. Bundaq qararlar axirqi hésabta yenila peqet qeghez yüzidiki yazma bolupla qalidu. Bu xuddi xitayda tüzülgen qanun, nizamlarning héchqachan ijra qilinmaywatqanliqigha oxshashla bir ehwal. Kommunist hökümetning bundaq bir qararni élishi qandaqtur xelqning hayatiy bixeterlikige köngül bölüwatqanliqi emes, belki öz hökümranliqini saqlap qélish üchün körsitiwatqan tirishchanliqi déyishkila bolidu.»

< class="RFA_copyright"> © Radio Free Asia

Other News / Radio Free Asia Uyghur


Uyghur aptonom rayonluq siyasiy kéngeshning bezi wekilliri 9 yilliq... - 13-January-2012
Uyghur sergerdan balilarni jemiyet qoynigha qayturup kélishte nurgh... - 13-January-2012
Gensuda bir tibetning xitay saqchisi teripidin étip öltürülüshi tib... - 13-January-2012
Nur bekri uyghur élida zo rkölemlik ammiwi toqunushlarning aldini é... - 13-January-2012
Tunisaxan :« xitayning eqilge sighmas zulumi ikki balamni tashlap ... - 13-January-2012
Gödek balilarni ailisidin ayrip toplap terbiyilesh heqqide söhbet - 13-January-2012
Xitay öktichi yazghuchisi yü jé xitay hökümitining ighwagerchilikid... - 13-January-2012
Stéphén harpér: iran dunya tinchliqigha tehdit bolmaqta - 13-January-2012
Xu jintawdin qalidighan siyasiy miras néme? - 13-January-2012
Heptilik xewerler (7-Yanwardin 13-Yanwarghiche) - 13-January-2012
Amérika xitayning dölet igilikidiki bir énérgiye shirkitige iran se... - 13-January-2012
Bextiyar ömer yéngisheher türmisining mehbuslargha qaratqan qaidisi... - 12-January-2012
Türkiyining salihli rayonida «sherqiy türkistan we azadliq kürishi»... - 12-January-2012
«Xitay sheherliridin qayturup ekelgen uyghur sergerdan balilar özin... - 12-January-2012
Inkas: «qosh til maaripi uyghur oqutquchi, oqughuchilarning yükini ... - 12-January-2012
Teywenning prézidént saylimigha ikki kün qalghandiki jiddiy riqabet - 12-January-2012
Balilar parawanliq ornidiki uyghur balilirining milliy kimliki heqq... - 12-January-2012
Xitay hökümiti afriqidiki tesir küchini ashurushqa heriket qilmaqta - 12-January-2012
«Mikro soft» fushikang shirkitining ishchilirining dawasigha köngül... - 12-January-2012
Qirghizistanning yéngi prézidénti türkiyide resmiy ziyarette boldi - 12-January-2012
Tunsa: «xitayning eqilge sighmas zulumi ikki balamni tashlap chetel... - 12-January-2012
Sabiq guentanamo tutqunliridin ababekri amérikining pozitsiyisige é... - 12-January-2012
Xitay öktichi yazghuchi yüjéning ailisi bilen amérikigha kéliwalgha... - 12-January-2012
«Türkiye Show TV» side maharet körsetken mujahit qeshqerli heqqidik... - 11-January-2012
Yéngisheher nahiyilik türme 6 -Kamiridiki siyasiy mehbuslarning kim... - 11-January-2012
Merkiziy asiyada tarixlar urushi dawam qilmaqta - 11-January-2012
«Muhebbetning 10 sherti» bu yil awstraliye téléwiziye qanallirida r... - 11-January-2012
Xoshutta 21 ming amma yer tewresh apitining tesirige uchridi - 11-January-2012
Italiyide xitaylar namayish ötküzdi - 11-January-2012
Mutexessislerning éytishiche, besh burjek bina élan qilghan yéngi i... - 11-January-2012
Shimaliy koriye atom bomba yasash pilanini qorsaqqa yeydighan ashli... - 11-January-2012
Qirghizistanning chetköl yézisidiki uyghurlarning paaliyetliri - 11-January-2012
Peyghember eleyhissalam meschitide ustaz bolghan uyghur muhemmed ib... - 11-January-2012
Iranning yadro alimi magnit bomba békitilgen aptomobil partlash weq... - 11-January-2012
Xitay bügün amérikigha dinni bahane qilip ichki ishlirimizgha arila... - 11-January-2012


Headline Topics;